روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

شنبه ۰۵ مهر ۱۳۹۹ September 26 , 2020
ZAYANDEROUD ONLINE
بستن

روابط‌عمومی‌ یکی از راهبردی ترین و اساسی‌ترین بخش های هر سازمان است

  • کد خبر 12342
  • تاریخ خبر ۱۳۹۸/۰۹/۲۴

در دنیای کنونی، روابط‌عمومی به‌ عنوان بخش عمده نظام ارتباطی سازمان‌ها نقش مهمی در ایجاد کانال‌های ارتباطی، کسب اطلاعات و داده‌های سازمان به منظور برنامه‌ریزی سازمانی ایفا می‌کند که می‌تواند چراغ راه توسعه پایدار جوامع باشد.

سال‌ها بود که همایش‌های روابط‌عمومی، تنها به‌ مرور و بررسی دستاوردهای گذشته این دانش اکتفا کرده‌ و نکته جدیدی به این امر مهم اضافه نشد. در این راستا از سال گذشته اقدامی نو و اساسی به منظورارائه آموزش‌های نوین و توانمندسازی مدیران، کارشناسان و کارگزاران این عرصه توسط اساتید برجسته کشور تحت عنوان کنفرانس رویکردهای نوین روابط عمومی در این حوزه کلید خورد تا با برگزاری کنفرانسی ملی، رویکردهای جدیدی در این عرصه ارائه شود.
برهمین اساس و باتوجه به دستاوردهای سال گذشته امسال نیز و برای دومین سال پیاپی کنفرانس رویکردهای نوین روابط‌‎عمومی در تاریخ ۴ و ۵ دیماه سالجاری و با حضور اساتید برجسته کشور وفعالین و کارگزاران این حوزه در تالار شهروند اصفهان برگزار می‌شود که آنچه در ادامه می‌خوانید ما‌حصل گفتگو با یکی از اساتید و سخنرانان بنام و برجسته کنفرانس و صاحب نظریه مخاطب‌پنداری، دکتر امیر عبدالرضا سپنجی می‌باشد.

تعریف شما از روابط عمومی چیست؟

روابط‌عمومی مجموعه‌ای از ارتباطات درون و برون‌سازمانی است که بخشی به نام مدیریت ارتباطات یا روابط‌عمومی متصدی آن در سازمان است و به مدیریت این حوزه مهم و راهبردی می پردازد. این بخش، در سازمان‌های مختلف با عناوین مدیریت ارتباطات، روابط‌عمومی یا امور رسانه‌ای و امثال آن نامگذاری شده است؛ که با توجه به این تعریف، ارتباطات رسانه‌ای، ارتباط با ارباب رجوع و مشتریان، مربوط به مسائل برون‌سازمانی است و روابط عمومی باید با این گروه از افراد در تعامل باشد. در بحث درون‌سازمانی نیز، مبحث فرهنگ سازمانی و ارتباط با کارکنان سازمان، بر عهده روابط عمومی است و در این زمینه، توانایی های کارشناسان روابط‌عمومی در انجام امور درون سازمانی مورد توجه قرار می‌گیرد.

به نظر شما روابط‌عمومی پیشرو و سرآمد درحوزه چشم‌انداز روابط‌عمومی نوین در ایران چه ویژگی‌هایی می‌تواند داشته باشد؟

طبعاً روابط‌عمومی نوین و سرآمد بدون کارشناسان و البته مدیران مسلط و دارای تحصیلات مرتبط، نمی‌تواند موفقیت داشته باشد. در این موارد، صرفا تجربه مرتبط کافی نیست و دانش و تخصص کافی نیز، بسیار لازم است.
کارشناسان و همکاران روابط‌عمومی بازوهای مدیران روابط‌عمومی و حتی مدیران ارشد یک سازمان هستند که می‌توانند در تنظیم و اداره تمامی امور درون و برون‌سازمانی کمک کنند.
امروزه فرمولهایی وجود دارد که با توجه به تعداد اعضای سازمان به صورت کمی و کیفی مشخص می‌شود که چه تعداد کارشناس در روابط‌عمومی باید حضور داشته باشند تا حداقل بصورت متوسط و مناسب و با بهترین کیفیت بتوانند بحث ارتباطات سازمانی را اداره کنند. همه این موارد وقتی دست به دست هم دهند با یک برنامه‌ریزی مناسب و مشاورانی خلاق می‌توانند مجموعه‌ای توانمند تشکیل دهند.
روابط‌عمومی بدون اتاق فکر و خلاقیت، راه به جایی نمی‌برد و اگر مشاوران قوی و امین در کنار روابط‌عمومی سازمان نباشد قطعا آن روابط‌عمومی به روزمرگی و شاید به روزمردگی مبتلا شود که این موضوع تنها یک بخش مسئله است.
اما در بخش دیگر، نگاه عالی و کلان به بحث روابط‌عمومی است. در این بخش اگر یک روابط‌عمومی صرفاً وظیفه خود بداند که چند مصاحبه، مناسبت یا گرامیداشت، جلسه یا همایش برگزار کند؛ ما در همان جایگاه چند دهه اخیر ایران در حوزه روابط عمومی معطل مانده ایم. ولی خوشبختانه امروزه روابط‌‎عمومی‌ها یکی از بخش‌های راهبردی و استراتژیک سازمان و دستیار و مشاور امین مدیر ارشد سازمان هستند که این جایگاه باعث می‌شود روابط‌عمومی رشد کند و بتواند در قامت یک بخش راهبردی و عملیاتی، چه در سطح کلان‌ و چه در سطح خرد، در سازمان فعالیت کند. اینجاست که هم سازمان و هم روابط‌عمومی می‌توانند پیشرو و سرآمد باشند.

همانطور که مستحضرید امسال دومین کنفرانس بین‌المللی رویکردهای نوین روابط‌عمومی را پیش رو داریم، در نشست خبری کنفرانس عنوان شده که در این دوره دپارتمان ارتباطات و روابط‌عمومی کشورهایی مانند کانادا، فرانسه ، آلمان، افغانستان و تاجیکستان اعلام آمادگی و حضور جهت همکاری در کنفرانس را دارند، به نظر شما تعامل با این کشورها چه اثراتی در پیشرفت این حوزه برای هر دو طرف خواهد داشت؟

بحث برقراری تعامل با کشورهای جهان و همسایه به شدت اثرگذار است. زیرا یکی از ارکان مهم در حوزه مدیریت و ارتباطات، کار مقایسه ای و بنچمارکینگ است. چنین کاری، هم ما را به مقایسه سطح روابط عمومی های خودمان با دیگران تشویق می‌کند و هم برگزاری این کنفرانس‌ها در سطح بین‌المللی می‌تواندر حوزه‌های مختلف از جمله ارتباطات و روابط‌عمومی سطح اطلاعات و دانش ما را ارتقا دهد. قطعا کشورهای پیشرفته‌تر، فرا‌صنعتی و جهان اولی وجود دارند که فعالیت‌های چشمگیری در این حوزه داشته و کارهای بزرگی انجام داده اند و در همایش انجمن های بین المللی علمی، نظیر: IAMCR و‌ ICA این تلاش ها و تجارب، منعکس می شود. قطعا این اتفاق بسیار خوب و مبارکی است که ما با کشورهای دیگر تعامل داشته باشیم و بررسی کنیم که چه مرزهایی را درنوردیده‌اند و چه توانمندی‌هایی دارند. امیدوارم در دوره‌های بعد و همایش های اینچنینی، شاهد حضور افزون‌تر استادان و فعالان این حوزه از سراسر جهان باشیم.

با توجه به اینکه جنابعالی صاحب نظریه «مخاطب‌پنداری» در حوزه رسانه ها و ارتباطات و مولف کتابی با همین عنوان نیز هستید، لطفا توضیحاتی را در مورد با این نظریه ارائه فرمایید.

مبحث مخاطب‌پنداری، رویکرد و پدیده ای است که در ارتباطات و فعالیت‌های رسانه‌ای برخی از کشورهای اسلامی رصد شده و در حوزه سیاستگزاری رسانه ای اِعمال می شود. در اینجا لازم است از استاد‌ گرانقدر، جناب دکتر محسنیان‌راد که این اصطلاح برای اولین‌بار توسط ایشان مطرح شد، یاد کنم. پس از طرح این اصطلاح، صورت بندی نظری و تبدیل آن به الگویی تئوریک، در رساله دکتری من به سرانجام رسید. سپس این نظریه در قالب کتابی تالیف و منتشر شد.
در این نظریه ابعادمختلف این پدیده، با بررسی و جمع‌آوری حدود ده‌هزار سند گفتاری و رسانه ای، که در دوره ای ده‌ساله بیان شده بودمد، مورد تحقیق و بررسی قرار گرفت. البته می‌توان گفت که یافته های این پژوهش، قابلیت تعمیم به فعالیت ها و سیاستگزاری رسانه ای چهار دهه اخیر در کشور خودمان و حتی پیش از انقلاب اسلامی را نیز دارد. همچنین به اذعان متفکران و پژوهشگران دیگر کشورهای اسلامی، مانند مصر، عربستان، کشورهای حاشیه خلیج فارس و …که نگاهی اقتدارگرایانه به اسلام دارند، میتوان ردپاهای این نوع نگاه و رویکرد به رسانه ها و مخاطبان را مشاهده کرد.
 در بحث مخاطب‌پنداری ما کلمه مخاطب را می‌شنویم، اما در عمل نگاه ما رویکرد رسانه‌ای به مخاطبان است. یعنی نگاهی که منبر را به عنوان رسانه ای کاملا سنتی و دینی، در نظر می گیرد و می خواهد ویژگی های آن را به سایر رسانه های صوتی، تصویری و حتی فضای سایبری و شبکه های اجتماعی منتقل کند. منبر، شاخصه‌های یک رسانه دینی را داراست و کاکردهایش را در جهان اسلام، بویژه تشیع، این شاخصه‌ها را در فرد سخنران و نحوه نگاه به مخاطب، می‌بینیم.
در جوامع غربی نیز، در دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ نظریه‌ای مانند گلوله جادویی یا تزریقی، مورد بحث و بررسی بوده که به نوعی، همین نگاه مخاطب‌پندارانه در آن نظریه ها هم وجود داشته، البته طبعا این نظریات، تفاوت‌هایی با مخاطب پنداری در جوامعی نظیر ایران دارد.

لطفا توضیح مختصری در ارتباط با نحوه اجرایی‌کردن این نظریه بفرمایید.

این نظریه به شیوه کدگذاری معکوس و با الگویی کیفی طراحی و صورت بندی شده است. برای تحلیل یافته ها هم از نرم افزار ایرانی ساخته MRP (ام آر پی) استفاده شد.
در این نرم افزار بیش از سیصد گزاره تولید شده از حدود ده هزار سندی که گفته شد، مورد تحلیل قرار گرفت. این گزاره ها از گفتارها و اظهار نظرهای سرآمدان حکومتی، مراجع تقلید، روسای جمهور ، وزرا، روسای صدا و سیما، نمایندگان مجلس و … استخراج شد و مورد بررسی قرار گرفت. پس از دسته بندی این گزاره ها، نظریه مخاطب پنداری در سه عرصه نوع نگاه به رسانه ها، نوع نگاه به مخاطبان و رسانه‌هراسی دسته‌بندی شد که توضیحات و ویژگی های کامل و دقیق این سه حوزه در متن کتاب آمده است و در سخنرانی پیرامون نظریه در کنفرانس نیز ارائه خواهد شد.

و سخن پایانی؟

من هنوز خودم را دانشجویی در مسیر علم آموزی و تجربه کردن در حوزه ارتباطات، رسانه ها و روابط عمومی می دانم، که طبعا باید بسیار بیشتر بخوانم، بدانم و تجربه کنم. بنظرم وظیفه همه ما و سیاستگزاران کشور، آن است که عرصه را برای متخصصان، جوانترها‌ و کسانی که علاقه‌مند به این حوزه‌ها هستند باز کنیم تا بتوانند هم در بحث‌های عملیاتی ارتباطات، رسانه‌ها و روابط‌عمومی و هم در بحث‌های نظری مانند پژوهش، ترجمه، تالیف، نظریه‌پردازی ورود پیدا کنند. این امر مستلزم حمایت دولت و حاکمیت از این حوزه مهم و راهبردی است، و اگر ما در حوزه رسانه ای و ارتباطی کشور، سرمایه گزاری وسیع و متناسب انجام ندهیم، امروز و آینده را از دست خواهیم داد.
شوربختانه در دهه‌های اخیر به عرصه روابط‌عمومی و ارتباطات بهای اندکی داده‌ شده و روز به روز متاسفانه دچار خسران و پسرفت در این حوزه ها شدیم. اما در حال حاضر خرسندم که حداقل در چند وزارتخانه‌ و سازمان بزرگ و موثر کشور، برخی افراد توانمند و استادان ارتباطات و روابط‌عمومی مشغول به انجام فعالیت هستند و امیدوارم در همه بخش‌های خصوصی، دولتی و حاکمیتی به حوزه ارتباطات و روابط‌عمومی توجه ویژه شود و با جدیت در این حوزه، سرمایه‌گذاری و اختصاص بودجه مناسب انجام شود.

پی‌نوشت:
دکتر امیرعبدالرضا سپنجی، متولد سال ۱۳۵۳، عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، مدیر روابط‌عمومی و امور رسانه سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور، همچنین از سخنرانان برجسته و توانا در حوزه ارتباطات و روابط عمومی است که در دومین کنفرانس رویکردهای نوین روابط‌عمومی به ارائه سخنرانی در مورد نظریه مخاطب‌پنداری در رسانه ها خواهد پرداخت.

ارسال دیدگاه

نظر شما در مورد این خبر چیست

چند رسانه ای

اخبار از نگاه دوربین
بدرقه یاران خرازی

چشممان به جمالت روشن شد

نمايشگاه نقاشي معلولين

 رونمايي ازكشفيات مرصاد26

فوران های آتشفشانی  ۲۰۱۸

رژه ناوگان آتش نشانی

سردیس شهیدان خرازی وغازی

آیین باز گشایی مدارس