روزنامه فرهنگی،اجتماعی،سیاسی،اقتصادی و ورزشی

شنبه ۰۲ شهریور ۱۳۹۸ August 24 , 2019
ZAYANDEROUD ONLINE
بستن

حقایقی از خبرساز‌ترین تنگه دنیا

صفر تا صد ۴۰۰ سال جنگ بر سر یک آبراهه باریک که باید بدانید

  • کد خبر 11370
  • تاریخ خبر ۱۳۹۸/۰۵/۱۹

تنگه هرمز گلوگاهی است برای سیاست و اقتصاد؛ محل دائمی مناقشه‌ها و تهدیدهاست و همواره بر مناسبات و محاسبات جهانی تأثیر می‌گذارد.

تا وقتی توپ جنگی به ایران نیامده بود کسی تنگه هرمز را نمی‌شناخت و نامش را نمی‌دانست! محلی‌ها می‌گفتند: «هورموغ»؛ نامی برآمده از واژه موغ به معنای نخل یا مرتبط با واژه موغستان که نام قدیم میناب بوده است.

حقایقی از خبرساز ترین تنگه دنیا / صفر تا صد 400 سال جنگ بر سر یک آبراهه باریک که باید بدانید   تصاویر

وقتی توپ جنگی آمد و برد سلاح‌های سنگین افزایش یافت تنگه هرمز مهم شد؛ گلوگاهی شد که در آن کشتی‌ها گیر می‌افتادند و در تیررس توپ‌های مستقر در خشکی قرار داشتند. شاه‌عباس در همین تنگه گلوی پرتغالی‌ها را فشرد و برای همیشه از خلیج‌فارس بیرونشان کرد؛ از بندر گمبرون در شمال تنگه که پس‌ازآن پیروزی تاریخی نامش شد بندرعباس. پیش از آن جزایر واقع در محدوده تنگه هرمز بیش از ۱۰۰ سال در تصرف امپراتوری پرتغال بود؛ نخستین بار نیروی دریایی پرتغال به فرماندهی ناخدا «آلفونسو آلبوکرک» در سال ۱۵۰۶ میلادی تنگه هرمز را تصرف کرده بودند. پس‌ازآن نیز تنگه هرمز و جزایر آن محلی برای مناقشه افشاریان و زندیان و قاجاریان بود با اسپانیایی‌ها و انگلیسی‌ها و هلندی‌ها و فرانسوی‌ها. یک قرن است که جنگ‌ها برای تسلط بر این تنگه تمام‌شده، اما مناقشه تردد از تنگه هرمز هنوز هست؛ صادرات نفت است و اقتصاد جهان.

حقایقی از خبرساز ترین تنگه دنیا / صفر تا صد 400 سال جنگ بر سر یک آبراهه باریک که باید بدانید   تصاویر

در نقشه‌های قدیمی باریک نبود!

جزایر ایرانی هرمز، قشم، لارک و هنگام در تنگه هرمز قرار دارند و آن نزدیکی پر از جزیره‌های ایرانی است که حق ایران بر این تنگه را کاملاً به رخ می‌کشند. این تنگه درواقع آبراهه‌ای ۱۵۸ کیلومتری است که باریک‌ترین بخش آن حدود ۴۰ کیلومتر عرض دارد؛ نیمی از عرض آن متعلق به آب‌های سرزمینی ایران و نیمی دیگر در اختیار کشور آن‌سوی تنگه، عمان. تنگه قبلاً هنگام عبور کشتی‌های چندان باریک به نظر نمی‌رسید و در اغلب نقشه‌های قدیمی عریض‌تر ازآنچه هست ترسیم‌شده است. اما وقتی نقشه‌ها دقیق شد و عبور نفت‌کش‌ها زیاد تازه معلوم شد تنگه هرمز چقدر باریک است و چقدر باید مراقب بود که در این تنگنا ناو‌ها و نفت‌کش‌ها و شناور‌ها باهم برخورد نکنند. تنگه هرمز به دلیل عبور نفت دومین تنگه بین‌المللی شلوغ دنیاست. روزانه بیش از ۱۴ میلیون بشکه نفت و حدود ۴ میلیون بشکه فراورده‌های نفتی از این تنگه می‌گذرد که این میزان یک‌پنجم کل نفت مصرفی جهان محسوب می‌شود. علاوه بر آن حدود نیمی از کالا‌های وارداتی کشور‌های حاشیه خلیج‌فارس از این تنگه می‌گذرد.

حقایقی از خبرساز ترین تنگه دنیا / صفر تا صد 400 سال جنگ بر سر یک آبراهه باریک که باید بدانید   تصاویر

جنگ نفت‌کش‌ها

در سال‌های جنگ تحمیلی پرتنش‌ترین روز‌های تنگه هرمز تجربه شد. خلیج‌فارس و تنگه‌ای که محل گذر نفت‌کش‌های ایران و عراق و باقی کشور‌ها بود به محلی آبستن حوادث بزرگ تبدیل شد و البته حوادث بزرگ هم رخ داد. ایران در سال‌های جنگ از حق بازرسی‌اش از کشتی‌های عبوری استفاده می‌کرد. در مقابل عراق گاهی برای اختلال در صادرات نفت ایران آتشی در خلیج‌فارس یا تنگه هرمز به پا می‌کرد و قیمت جهانی نفت سکته می‌زد! عراق در این کار موفق نشد و ایران در سال‌های جنگ نفتش را می‌فروخت، اما هم‌زمان آمریکایی‌ها هم برای حمایت از عراق در جنگ دریایی با ایران دخالت می‌کردند و این‌گونه شد که جنگی داشتیم با آمریکا و عراق به نام جنگ نفت‌کش‌ها؛ سال ۶۴ تا ۶۷.

حقایقی از خبرساز ترین تنگه دنیا / صفر تا صد 400 سال جنگ بر سر یک آبراهه باریک که باید بدانید   تصاویر

اسکورت نفت‌کش‌ها از نوع آمریکایی!

سال ۶۵ ایران برای اولین بار یک کشتی باری آمریکایی را برای جلوگیری از ارسال احتمالی سلاح به عراق متوقف و بازرسی کرد. طی سال‌های پایانی جنگ هرسال بیش از ۱۰۰ یا ۲۰۰ حمله دریایی در خلیج‌فارس رخ می‌داد و بیشتر کشتی‌هایی که آسیب دیدند خارجی بودند نه ایرانی و عراقی. سال ۶۶ آمریکایی‌ها آمدند کشتی‌های کویتی را اسکورت کنند و یک آبروریزی بزرگ برایشان بار آمد. در نخستین عملیات اسکورت یک کشتی کویتی به نام بریجتون پس از عبور از تنگه هرمز به مین دریایی برخورد کرد و آسیب دید و ناو‌های نظامی آمریکا نیز از ترس برخورد با مین دریایی پشت کشتی بریجتون پناه گرفتند و به مسیرشان ادامه دادند. این نوع اسکورت به مضحکه‌ای برای دولت آمریکا در رسانه‌های دنیا تبدیل شد و البته یک پیروزی بزرگ برای ایران بود.

حقایقی از خبرساز ترین تنگه دنیا / صفر تا صد 400 سال جنگ بر سر یک آبراهه باریک که باید بدانید   تصاویر

فرماندهان شجاع، سربازان نامدار

در سال‌های جنگ دشمنان در خلیج‌فارس از هیچ شرارتی فروگذار نکردند. اما هر وقت عراقی‌ها یا آمریکایی‌ها یا سایر کشور‌ها شیطنت می‌کردند ایران در تنگه هرمز یقه‌شان را می‌گرفت! ایرانی‌ها در اطراف تنگه فرماندهانی شجاع داشتند و سربازانی نامدار. سال ۶۶ ایرانی‌ها «نادر مهدوی» را شناختند که در خلیج‌فارس به جنگ آمریکایی‌ها رفت و یک بالگرد سوپر کبرا ارتش آمریکا را نابود کرد؛ و بعد نشان سرافرازی هم گرفت از دشمن؛ او و یارانش را ربودند و روی عرشه ناو «یو اس اس چندلر» شکنجه‌اش کردند و شهید شد. شجاعتش دشمن زبون را رسوای جهان کرد.

حقایقی از خبرساز ترین تنگه دنیا / صفر تا صد 400 سال جنگ بر سر یک آبراهه باریک که باید بدانید   تصاویر

روز تلخ هرمز

سال ۶۷ تنگه هرمز حال دیگری داشت. ۱۲ تیر ۶۷ یک ناو جنگی آمریکایی به هواپیمای مسافربری ایرباس ایران با ۲۹۰ سرنشین شلیک کرد و مسافرانش آسمانی شدند بر فراز تنگه هرمز. تلخ‌ترین روز تنگه هرمز بود.

حقایقی از خبرساز ترین تنگه دنیا / صفر تا صد 400 سال جنگ بر سر یک آبراهه باریک که باید بدانید   تصاویر

احتمال درگیری؛ تهدیدی روزمره

طی ۳ سال جنگ نفت‌کش‌ها خسارت‌های فراوان به سکو‌های نفتی در خلیج‌فارس وارد شد. کشتی‌هایی از ایران و سایر کشور‌ها نیز آسیب دید یا غرق شد؛ سال‌های سخت جنگ بود و احتمال درگیری در خلیج‌فارس و تنگه هرمز تهدیدی روزمره محسوب می‌شد.

حقایقی از خبرساز ترین تنگه دنیا / صفر تا صد 400 سال جنگ بر سر یک آبراهه باریک که باید بدانید   تصاویر

حقایقی از خبرساز ترین تنگه دنیا / صفر تا صد 400 سال جنگ بر سر یک آبراهه باریک که باید بدانید   تصاویر

 

چهره جدید موازنه قدرت

پس از جنگ درگیری کم شد، ولی تنش همچنان بالا ماند. از برخی اتفاقات که بگذریم اغلب مواقع احتمال درگیری با ناو‌های خارجی با اخطار رادیویی یا شلیک تیر هوایی به پایان می‌رسید.

از آغاز دهه ۹۰ با اعمال تحریم‌های نفتی بر ایران تنگه هرمز اهمیتی چند برابر یافته است؛ بسته شدن تنگه می‌تواند قیمت نفت را تا ۶ برابر بالا ببرد و این ترس بزرگ غربی‌هاست. از سوی دیگر خیلی‌ها می‌ترسیدند که درگیری کوچکی در خلیج‌فارس به یک درگیری بزرگ نظامی منجر شود. این تصور همچنان وجود داشت تا اینکه اتفاقات سال ۹۸ شرایط را به‌کلی تغییر داد و تحلیل‌ها را دگرگون کرد. اخطار جدی ایران برای تأمین امنیت در تنگه هرمز و اجرای دقیق قوانین تردد دریایی و همچنین پافشاری ایران بر تأمین حقوق بین‌المللی‌اش به حوادثی منجر شد که حقایق جدیدی را آشکار کرد. از موازنه قدرت در خلیج‌فارس چهره دیگری به جهانیان عرضه شد.

حقایقی از خبرساز ترین تنگه دنیا / صفر تا صد 400 سال جنگ بر سر یک آبراهه باریک که باید بدانید   تصاویر

ناوی که عاقبت از تنگه نگذشت!

از اردیبهشت ۹۸ آمریکا با توپ پر به میدان آمد و اعلام کرد ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن را به خلیج‌فارس می‌فرستند. خبری که مثل توپ ترکید و خیلی‌ها آن را پیام آغاز جنگ تعبیر کردند. تهدید‌های دیگری هم از راه رسید و پاسخ ایران چه بود؟ اعمال قدرت در تنگه هرمز و خلیج‌فارس. ازآن‌پس تردد در تنگه هرمز زیر نظارت دقیق ایران انجام می‌شود و دیگر همه بانظم می‌آیند و بانظم می‌روند. ناو هواپیمابر لینکلن چه شد؟ هیچی. ۱۳ خرداد به دریای عمان رسید و اعلام کرد از تنگه هرمز نمی‌گذرد و وارد خلیج‌فارس نمی‌شود!

پهپادی که بر باد رفت!

۳۰ خرداد یک پهپاد آمریکایی فوق پیشرفته بر فراز تنگه هرمز ساقط شد و آمریکا هم نمایشی از قصد حمله به اهدافی در ایران را بازی کرد، ولی هیچ کاری نتوانست انجام دهد. بعد از چند روز دیگر انگارنه‌انگار که اتفاقی افتاده باشد. معلوم شد آمریکایی‌ها بهتر از خیلی از کارشناسان و غیر کارشناسان قدرت نظامی ایران را می‌شناسند و جدی می‌گیرند.

حقایقی از خبرساز ترین تنگه دنیا / صفر تا صد 400 سال جنگ بر سر یک آبراهه باریک که باید بدانید   تصاویر

اخباری که از تنگه هرمز مخابره می‌شود

۲۸ تیرماه ایران نفت‌کش انگلیسی «استینا ایمپرو» را به دلیل رعایت نکردن مقررات بین‌المللی دریایی توقیف کرد. این بار انگلیسی‌ها جنجال راه انداختند و تهدید کردند که پاسخی قاطع خواهند داد. اما آن‌ها هم کاری نکردند و پس از چند روز مشخص شد اصلاً نمی‌خواهند کاری انجام دهند. نفت‌کش همچنان توقیف است. خلاصه اینکه معلوم شد قدیمی‌ها راست می‌گفتند که جزیره هرمز کلید تنگه هرمز است و تنگه هرمز کلید اقتصاد جهان. حالا ایران بر فراز تنگه هرمز ایستاده است و اگر کسی دست از پا خطا کنند گلویش را می‌فشارد. این روز‌ها تنگه هرمز برای خیلی‌ها محبوب‌ترین جای ایران است؛ آبراهی باریک که اخبار قدرت ایرانی‌ها ازآنجا به دنیا مخابره می‌شود.

حقایقی از خبرساز ترین تنگه دنیا / صفر تا صد 400 سال جنگ بر سر یک آبراهه باریک که باید بدانید   تصاویر

حقایقی از خبرساز ترین تنگه دنیا / صفر تا صد 400 سال جنگ بر سر یک آبراهه باریک که باید بدانید   تصاویر

حقایقی از خبرساز ترین تنگه دنیا / صفر تا صد 400 سال جنگ بر سر یک آبراهه باریک که باید بدانید   تصاویر

حقایقی از خبرساز ترین تنگه دنیا / صفر تا صد 400 سال جنگ بر سر یک آبراهه باریک که باید بدانید   تصاویر

منبع:فارس

ارسال دیدگاه

نظر شما در مورد این خبر چیست

چند رسانه ای

اخبار از نگاه دوربین
بدرقه یاران خرازی

چشممان به جمالت روشن شد

نمايشگاه نقاشي معلولين

 رونمايي ازكشفيات مرصاد26

فوران های آتشفشانی  ۲۰۱۸

رژه ناوگان آتش نشانی

سردیس شهیدان خرازی وغازی

آیین باز گشایی مدارس